Skip to content
Economics & Finance

2008 Global Financial Crisis 2008 Küresel Finansal Krizi

severe
Global
The collapse of the US subprime mortgage market in 2007–2008 triggered a global financial crisis — the worst since the Great Depression. The failure of Lehman Brothers in September 2008 precipitated a worldwide credit freeze, stock market collapses, and recessions across advanced economies that cost tens of millions of jobs. 2007–2008 yıllarında ABD'nin yüksek riskli konut kredisi piyasasının çöküşü, Büyük Buhran'dan bu yana yaşanan en ağır küresel finansal krizi tetikledi. Eylül 2008'de Lehman Brothers'ın iflası dünya genelinde bir kredi dondurmasına, borsa çöküşlerine ve on milyonlarca kişiyi işsiz bırakan durgunluklara neden oldu.

Years of lax lending standards, complex mortgage-backed securities, and
inadequate financial regulation created an enormous housing bubble in the
United States. When housing prices peaked and began falling in 2006–2007,
subprime mortgage defaults surged, causing catastrophic losses at financial
institutions that held these instruments.

The crisis reached its acute phase in September 2008. Fannie Mae and Freddie
Mac were placed in government conservatorship. Lehman Brothers filed for
bankruptcy on September 15, 2008 — the largest bankruptcy in US history.
Merrill Lynch was sold to Bank of America. AIG required an $85 billion
government bailout to prevent its collapse.

The US government responded with the $700 billion Troubled Asset Relief
Programme (TARP). The Federal Reserve cut interest rates to near zero and
launched unprecedented quantitative-easing programmes. Similar measures were
adopted by central banks worldwide.

The crisis triggered the longest and deepest global recession since the 1930s.
Unemployment in the US peaked at 10% in October 2009; the Eurozone entered a
prolonged sovereign-debt crisis that lasted until 2012–2013. Global GDP fell
by approximately 2% in 2009. The Basel III banking regulations, implemented
from 2010, were the most significant regulatory overhaul of the global banking
system since the 1930s.

Yıllar içinde biriken gevşek kredi standartları, karmaşık mortgage'a dayalı menkul
kıymetler ve yetersiz finansal düzenleme, Amerika Birleşik Devletleri'nde büyük
bir konut balonu yarattı. Konut fiyatları 2006–2007'de zirveye ulaşıp düşmeye
başlayınca yüksek riskli mortgage temerrütleri fırladı; bu enstrümanları elinde
bulunduran finansal kuruluşlar yıkıcı kayıplar yaşadı.

Kriz, Eylül 2008'de akut evresine ulaştı. Fannie Mae ve Freddie Mac devlet
vesayetine alındı. Lehman Brothers, 15 Eylül 2008'de ABD tarihinin en büyük
iflasını açıkladı. Merrill Lynch Bank of America'ya satıldı. AIG, çöküşünü
önlemek için 85 milyar dolarlık devlet kurtarma paketine muhtaç kaldı.

ABD hükümeti, 700 milyar dolarlık Sorunlu Varlıkları Kurtarma Programı (TARP) ile
yanıt verdi. Federal Rezerv faiz oranlarını sıfıra yakın düzeye indirerek benzeri
görülmemiş parasal genişleme programları başlattı; dünya genelindeki merkez bankaları
benzer önlemler aldı.

Kriz, 1930'lardan bu yana yaşanan en uzun ve derin küresel durgunluğu tetikledi.
ABD'de işsizlik Ekim 2009'da %10'a çıktı; Avro Bölgesi 2012–2013'e kadar süren
uzun soluklu bir egemenlik borç kriziyle boğuştu. Küresel GSYİH 2009'da yaklaşık
%2 küçüldü. 2010'dan itibaren uygulanan Basel III bankacılık düzenlemeleri,
1930'lardan bu yana küresel bankacılık sisteminin en kapsamlı yeniden yapılanması
oldu.

Sources